Yenice

Önceden beri yerleşim yeri olduğu bilinen fakat tarihsel anlatımda 19. yüzyılın başlarında bir köy olarak kurulduğu açıklanan ilçenin ilk yerleşenleri, Denizhan-Kınık Türkleri’nin Kızılkeçili Boyu’ndan gelmektedir. İlçenin ilk sakinleri, Asar Dağı’nın kuzey yamacına bakan bir bölgeye yerleştiler ve ilçeye İnceköy adını verdiler. Sonraları Yenice adını alan ilçenin Seyvan köyüne yakın bir noktada hangi tarihi döneme ait olduğu bilinmeyen bir kale ile Asar Dağı üzerinde, zirvede bir kale yıkıntısı bulunmaktadır. Bu yıkıntılarda yapıya nereden getirildiği belli olmayan ve yörede örneğine hiç rastlanmayan kesme taşlarla inşa edilmiş bazı duvarlar göze çarpmaktadır. Çok stratejik bir gözlem noktasındaki bu kale ve içinde yer alan yerleşimle ilgili başka izlere rastlanmamaktadır çünkü ormanın etkileri nedeniyle izler silikleşmiştir. Zirve arazi olarak ve şekil itibarıyla dar-ince olduğu için ilk yerleşimin bu kale olması mümkün görünmektedir. Zirveye dik bir yamaçtan yine ince bir yokuşla çıkılınca yerleşim olarak kullanıldığı belli olan bir düzlüğe ulaşılır, orada giriş kapısına ait olduğu sanılan duvar kalıntıları vardır, gittikçe daha da daralarak en uçta kayalarla aşağıya doğru dik şekilde inen uçuruma ulaşılır. Bu noktadan Agonya Ovası ve çevresi açıkça görülebilir iken, diğer yönler ağaçlar nedeniyle gözlem yapmaya izin vermez. İnceköy’e gelip sonradan tekrar yerleşenler büyük ihtimalle buranın daha önce de yerleşim yeri olduğunu biliyorlardı ve tekrar gelerek bu kale ya da sur kalıntıları üzerine yerleşmişlerdir.

Asar Kalesi’nin (İnceköy) aşağı kesimlerinde, ormanın içinde çeşitli yerlerde seramik, kiremit benzeri parçalar bulunabilmektedir. Kazdağları’nın ovaya bakan yüzündeki diğer zirvelerinde de çeşitli kalıntılar olduğu bilinmektedir fakat henüz arkeolojik herhangi bir çalışma yapılmış değildir.

1936’ya dek, Balıkesir ilinin Gönen ilçesine bağlı bir köy olan Yenice, bu tarihten sonra belde olarak Biga’ya,1945 yılında çıkarılan yasayla ilçe olarak Çanakkale’ye bağlanmıştır.

Nuri Bilge Ceylan’ın Kasaba filmiyle, Tahir Musa Ceylan’ın İçi Yoksul ve Elli Yıl Sonra Kül romanlarının birer bölümü Yenice’de geçmektedir.